Kapkaranlık Ormanda (In A Dark, Dark Wood)

Ruth Ware

Sayfa Sayısı: 374

Çevirmen: Aslı Dağlı

Yabancı Yayınları

1. Baskı, Ağustos 2016, İstanbul

Bazı kitaplar hakkında ne hissedeceğinizi tam olarak bilemezsiniz. Kitabı bitirince sevdiğinizi hissedersiniz ama sonrasında kafa yorup düşününce aslında o kadar da ihtişamlı olmadığını, sıradanlıktan kopamadığını anlarsasınız. Devamı ise koskocaman bir hayal kırıklığıdır, işte Kapkaranlık Ormanda da benim için böyle bir kitaptı.

  Ana karakterimiz Leonora Shaw yalnız bir insan, aynı zamanda yazardır. Vaktini küçücük dairesinde ve koşarak geçirir. E-postalarını kontrol ettiği bir gün de, on sene önceki arkadaşından bir mail alır, arkadaşı onu bekarlığa veda partisine davet etmektedir. Nora’nın kabul etmesiyle birtakım sırlar gün ışığına çıkacak ve olaylar farklı yönlere evrilecektir.

  Sonu tahmin edilebilir, olaylar tahmin edilebilir ve karakterlerin sırları da tahmin edilebilirdi. Sıradanlıktan uzaklaşamamış. Buna rağmen yazarın akıcı dili ve sonu başa çekmesi gibi bir yola başvurması olayları okurken merak duymamı sağladı ancak sonunda da hayal kırıklığı yarattı. Kitabın kapağı ve ilk kısımda yer alan, aynı zamanda kitabın arka kapağında yer verilen o ‘anonim’ yazının kitapla bir bağlantısını kuramadım. Kendimce yorum yaparak Nora’yla bir nevi özdeşleştirdim ancak öyle büyük bir yemdi ki o, kitabın son sayfasını okuduğum an tuttuğum çıtanın onlarca metre aşağısında olması beni biraz incitti. Yazarın hatası ipuçlarını büyük tutarak hareket etmesi ama sonunu o kadar da etkileyici bağlayamaması, özellikle James’e yönelik birtakım şeyleri eksik tutması oldu. Bu kadar büyük adımlar atmasaydı belki daha etkileyici bir kitap olabilirdi.

  Nora’nın gençliğiyle gelen travmalara sahip olduğunu biliyorum ancak kendini olgun olarak gördükten sonra bile bazı durumlarda pollyanna gibi davranması ona karşı yakınlık duymamı engelledi. Özellikle –diğer karakterler gibi- Flo’ya gösterdiği tolerans bir süre sonra ‘eh artık’ dedirtiyor. Bu kısımlar abartı kaçtı ve güçlü kadın karakterlerden deli gibi hoşlandığımı daha iyi anladım.

  Kitap boyunca neredeyse hiç gerilmedim ama ağlayacak gibi olduğum yerleri biliyorum, tıpatıp aynısını Siyah Damar’da da yaşamıştım, ondaki çok daha fenaydı oysaki. Yazar duyguları çok güzel vermiş, ne çok abartmış, ne çok alçak tutmuş ve böylelikle içimdeki kırılmalar daha da fazlalaştı. İyi bir şey bu.

  Yine de uzun zamandır gerilim kitabı okumadığımı varsayarsak epey iyi geldi bu bana, lıkır lıkır.    

  “İnsanlar değişmez,” dedi Nina acı acı. “Sadece gerçek benliklerini saklamak konusunda daha titiz davranırlar. 

İki Şehrin Hikayesi (A Tale of Two Cities)

Charles Dickens

Çevirmen: Aslıhan Kuzucan

Sayfa Sayısı: 497

İthaki Yayınları

1. Baskı, Kasım 2016, İstanbul

Klasikleri okurken müthiş derecede bir haz alıyorum, o eski atmosferleri solumak bana delicesine büyük bir zevk veriyor. İki Şehrin Hikayesi’ni beğendiğimi, ancak yeterince iyi olmadığını düşündüğümü de belirtmem gerekiyor.

  Fransız ihtilali öncesi ve sonrasını baz alarak bir temele oturan kitap, Doktor Alexandre Manette’nin hapisten çıktıktan sonra uzun yıllardır görmediği kızıyla karşılaşması ve yeni bir hayata atılmalarıyla devam ediyor. İngiltere ve Fransa arasındaki çekişmeler ve insanların var olma mücadelesi ise sefaletin buralarda yol almasını sağlıyor.

  Dickens’ın yaptığı psikolojik tasvirler ve olayları akıcı bir biçimde sunumu gerçekten takdire şayan. Ayrıca Sydney Carton gibi fedakar ve gözüpek bir karakter çok nadir rastlanır bir durumda. Doktor Manette’nin hapse düşmesine sebep olan insanlarla akrabalığı bulunan Charles Darnay’e kızını isteyerek vermesi, uzun yıllar boyunca içine gömdüğü kin ve nefret duygularının ayakkabı yapayarak, odada dolaşarak dışavurması ise gerçekten ilgi çekici.

  Kitap boyunca zerre sıkıldığım bir yer olmadı ancak kitabın başlarında ve ortalarında elle tutulur, somut bir konunun olmadığını söylemek istiyorum. Bitişe doğru olaylar gerçekten beni meraklandırdı, ufak çaplı şaşkınlıklar yaşadım ve olması gerektiği bir şekilde final yaptı, başka bir son yakıştıramazdım ben bu kitaba. Yine de kocaman bir tatminsizlik hissi sardı zihnimi. Ne karakterlerin derinliklerini, ne olayın derinliğini yakalayabildim. Yazar belli ki ikisini aynı anda yürütmeyi denemiş, dengeyi tutturmaya çalışmış ama bu konuda başarılı olamamış. Sydney Carton mesela, müthiş bir karakter ancak heba edilmiş, iyi işlenememiş. Cumhuriyetçilerin tepkileri mesela, daha abartılı bir şeyler beklerdim, o dönemde daha vahşi şeylerin olduğunu tahmin ederek, bir okuyucu olarak yalın, salt gerçeklerin çarpmasını isterdim yüzüme.

  Gelmiş geçmiş en iyi başlangıçlardan birine sahip olabilir ayrıca bu kitap:

  Zamanların hem en iyisi hem de en kötüsüydü; bilgeliğin de çağıydı aptallığın da; hem inanç hem de kuşku devriydi; Işığın da asrıydı Karanlığın da; hem umut baharıydı hem de umutsuzluk kışıydı; hem her şeye sahiptik  hem de hiçbir şeyimiz yoktu; hepimiz hem doğrudan Cennete gidecektik hem de doğrudan öteki tarafa; kısacası, en gürültücü otoritelerin, iyi ya da kötünün kıyısında yalnızca üstünlük dereceleri konusunda ısrar ettikleri o dönem, şimdiki dönemden pek farklı sayılmazdı. (s.19)

Bilinmeyen Adanın Öyküsü (O Conto da Ilha Descconhecida)

Jose Saramago

Sayfa Sayısı: 58

Çevirmen: Emrah İmre

Kırmızı Kedi Yayınları

7.Baskı, Kasım 2016, İstanbul

İlk kez okudum Saramago’nun bir kitabını ve şu kısacık, uzun öyküsünden dahi çok etkilendim. Basit bir dille ve sade, masalsı bir anlatımla sunulmuş olmasına karşın kitabın üzerinde düşünülmeye çok açık olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.

  Devletin insanları küçümsemesi, başa geçen kişinin kendini karşı koyulamaz, eleştirilemez görmesi, halka cevap verebilmesi için onların tepki vermeleri gerektiği ve insanın imkansızı dahi olsa başarabilecek kapasitede olması veya en azından deneme cesaretini bünyesinde barındırması, sevmenin ve sevginin önemi. Diğer kitaplarını okumayı sabırsızlıkla bekliyorum.

  Beğenmek, sahip olmanın en iyi şekli, sahip olmaksa beğenmenin en kötü şekli olsa gerek. (s.29)

  Biliyor musun ki, Kendinden dışarı çıkıp kendine bakmadıkça kim olduğunu asla bilemezsin, (s.36)

  Ben hep denizciliğin sadece iki ustadan öğrenilebileceğini düşünmüşümdür, birincisi deniz, ikincisiyse tekne, Peki ya gökyüzü, gökyüzünü unutun, Evet, tabii, bir de gökyüzü, Rüzgarlar, Bulutlar, Gökyüzü, Evet, gökyüzü. (s.39)

  ışıkları tıpkı ay ışığı gibi yavaşça artarak temizlikçi kadının yüzünü aydınlatmış, o anda adamın aklından geçeni söylemeye gerek yok, Güzel, diye düşünmüş tabii ki, fakat kadının düşündüklerini aktarmak gere, Belli ki adamın 

Ölü Zaman Gezginleri

Hasan Ali Toptaş

Sayfa Sayısı: 139

Everest Yayınları

3-4. Basım, Şubat 2017, İstanbul

Çok lezizdi, çok güzeldi, çok vurucuydu. Kuşkusuz, Hasan Ali Toptaş, edebiyatımızın güzide isimlerinden bir tanesi. Birbirinden güzel öykülerden oluşuyor kitap, okudukça sonu gelmesin, hiç bitmesin istiyorsunuz. Sizi sımsıkı sarıp kavrayarak çekiyor içine, kalp ritminizi hızlandırıyor.

 

  Çoğunlukla birbirine benzer şekilde işleniyor birbirleriyle çağrışım içinde olan konular, ölüm-yaşam, soyut-somut gibi. Sonları apayrı bir şekilde sevdim çünkü beklenmeyen ya da beklenme oranından daha düşük bir ihtimalle gerçekleşenlerde etkilenmek çok daha rahat olabiliyor. Öykülerin gizemli ve mistik bir havası olması da insanın içini titreştirebiliyor.

  Çift Çizgi, Yabu ve Ölü Zaman Gezginleri, kuşkusuz, kitaptaki en sevdiğim öyküler oldu.

    Ama, ne zaman doğduğumuz sorulduğunda hep anamızın bacakları arasından çıktığımız tarihi belirtmemize rağmen, artık insanları analardan çok yaşamın doğurduğunu biliyorum. (s.19)

 

  Öyle çoktun ki, yoktun. (s.77)

Yıkıma Giden Adam (The Demolished Man)

Alfred Bester

Sayfa Sayısı: 262

Çevirmen: Barış Tanyeri

İthaki Yayınları

1.Baskı, Nisan 2016, İstanbul

Daha önceden okumadığıma pişman olduğum kitaplardan bir tanesi daha, Yıkıma Giden Adam. Polisiye ve bilim-kurguyu süper bir şekilde harmanlamış Alfred Bester.

  

  Kitap, 24. yüzyılda geçiyor. Ben Reich, evrenin en güçlü adamlarından bir tanesi ve yaklaşık yetmiş yıldır adı sanı duyulmamış bir suç işlemeye karar veriyor: Cinayet. Esper adı verilen robot-insan karışımı canlılar zihin okuyabildiği için insanlar gündelik hayatlarında kelimeyi akıllarından dahi geçiremezken Ben Reich’in bunu nasıl yapacağı ise kocaman bir soru işaretiydi. Ölüm gerçekleştikten sonra ise olaylar daha da psikopat bir hal almaya başlıyor.

  Çok akıcı, samimi ve zekice bir dili var kitabın. O son sayfayı okumadan elinizden bırakasanız gelmiyor. Kitap boyunca art arda bombalar patlıyor, başlarda ve sonlara doğru olmak üzere iki tanesi özellikle beni dumura uğrattı, bazı kısımlarda ise bir neden olmaksızın çok heyecanlandım, tabi ki herkesin reaksiyonu farklı olacaktır. Kimi yerde kitap beni öylesine meraklandırdı ki göz kapaklarımı kırpıp vakit dahi kaybetmek istemedim.  

  Kitapta en sevdiğim karakter ise Jerry Chuch oldu. Çok ama çok az bir kısımda geçiyor lakin Ben Reich’e verdiği o gurur dolu tepkiler beni kendine hayran bıraktı. Elbette sonlara doğru iradesinde gram bir şey kalmamış dahi olsa buradan Jerry’e sevgilerimi gönderiyorum.

  Kitabın alt metninde ise farklı anlamlar yatıyor. Son sayfalara doğru geçmişteki idam cezasından bahsedilerek bunun ne kadar ilkel bir yöntem olduğuna değiniliyor. Hatta karşısındaki insan buna inanmayarak abartılı bir tepki veriyor ve suçluları topluma kazandırmanın önemi göze çarpıyor. Kitapta bu durum beyni tamamen sıfırlayarak yapılmıştı. Diğer bir şey ise hayatlarımızın ne kadar aceleci, ne kadar hızlı ve şehir yaşantısının ne kadar gürültülü olduğu, çok güzel değilinilmiş bunlara da.

  İnsanların yalnızca dışını görebildiğiniz için minnettar olun. Tutkuları, nefretleri, kıskançlıkları, kötülüğü, hastalıkları görmediğiniz için kendinizi şanslı sayın... İnsanların içindeki korkutucu gerçeği nadiren gördüğünüze sevinin. Herkesin gözetleyici olduğu ve herkesin ayarlı olduğu bir dünya, muhteşem bir yer olur... Ama o zaman kadar kör olduğunuz için minnettar olun. (s.256)